تەکنەلۆجیا بۆ ئاشتی
ڕاستی ئەو ڤیدیۆیە چییە کە بڵاوکراوەتەوە گوایە شەڕی نێوان هێزەکانی ئێران و ئەمریکا لە گەرووی هورمز نیشاندەدات؟
لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا ڤیدیۆیەک بڵاوکراوەتەوە لەگەڵ دەقێکدا کە دەڵێت "ئەگوترێ ئێستایە ڕوودەدات: لە ئێستادا شەڕی توند لە گەرووی هورمز لە نێوان کەشتییە دەریاییەکانی سوپای پاسدارانی ئێران و کەشتییە ئەمریکییەکان بەڕێوەدەچێت".
ڕاستییەکە
ئەو گرتە ڤیدیۆییەی کە بڵاوکراوەتەوە و بانگەشەی ئەوە دەکات شەڕ لە گەرووی هورمز لە نێوان هێزەکانی ئێران و ئەمریکادا نیشان دەدات، ڕاست نییە، دوای پشتڕاستکردنەوە، دەرکەوت کە ڤیدیۆکە هێرشە ئاسمانییەکان بۆ سەر بەندەری نەوتی ڕاس عیسا لە کەنارەکانی ڕۆژئاوای یەمەن کە لە ژێر دەسەڵاتی حوسییەکاندایە، لە ساڵی 2025 بڵاوکراوەتەوە، بۆیە ئەو گرتە ڤیدیۆیە هیچ پەیوەندییەکی بە ڕووداوەکانی ئێستای ناوچەی کەنداو و گەرووی هورمزەوە نییە.
گەڕانی پێچەوانەمان ئەنجامدا بۆ چەند گرتەیەک لە ڤیدیۆکە، دەرکەوت کە مێژووی ڤیدیۆکە دەگەڕێتەوە بۆ بەرەبەیانی 18ی نیسانی 2025، کاتێک ئەمریکا هێرشی ئاسمانی ئەنجامدا و بەندەری نەوتی ڕاس عیسای لە کەنارەکانی ڕۆژئاوای یەمەن کردە ئامانج کە لەژێر کۆنترۆڵی گروپی حوسییەکاندایە.
ئەو گرتە ڤیدیۆییانەی کە لەلایەن دەزگاکانی ڕاگەیاندنەوە بڵاوکراونەتەوە، لەنێویاندا تەلەفزیۆنی ئەلموسەیرە کە سەر بە بزووتنەوەی ئەنسار الله (حوسی)یە، دیمەنەکانی هەمان هێرش لە گۆشەیەکی دیکەوە بڵاو کردووەتەوە کە دەریدەخات ڤیدیۆیەکە لەلایەن تیمی کەشتییەکەی گواستنەوەی سووتەمەنی تۆمارکراوە کە لە ساتەوەختی هێرشەکەدا لە بەندەرەکەدا وەستابوو.
بەگوێرەی زانیارییە بەردەستەکان، کەشتییەکە سەر بە کۆمپانیایەکی تورکی بووە و بەهۆی تەقینەوەکانەوە زیانێکی کەمی بەرکەوتووە و هیچ بریندارێک لەنێو کارمەندانی کەشتییەکە نەبووە، بەگوێرەی سەرچاوەکانی وەزارەتی دەرەوەی تورکیا، 26 کەس لەناو کەشتییەکەدا بوون، لەنێویاندا 4 هاوڵاتی تورکی، سەرجەمیان باری تەندروستیان باش بووە. دەسەڵاتدارانی دیپلۆماسی تورکیا لە دوای هێرشەکە دەستیان کردووە بە پەیوەندیکردن بە لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە بۆ بەدواداچوون بۆ ڕووداوەکە و دڵنیابوون لە سەلامەتی ئەندامانی تیمی کەشتییەکە.
بڵاوبوونەوەی ئەم گرتە ڤیدیۆییە هاوکاتە لەگەڵ پەرەسەندنی گرژییەکان لە کەنداوی عەرەبی و گەرووی هورمز لە ماوەی مانگی ئایاری 2026، لە کاتێکدا لە ناوچەکەدا هێرش بۆ سەر کەشتییە بازرگانییەکان و دامەزراوە نەوتییەکانی بەردەوامە، لە کاتێکدا ئاڵوگۆڕی تۆمەتەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا، هەروەها پەرەسەندنێکی سەربازی کە هێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەکی کروزی لەخۆگرتبوو.
هەروەها ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا جێبەجێکردنی ئۆپەراسیۆنەکانی پاراستنی کەشتیوانی دەریایی لە چوارچێوەی پڕۆژەی "ئازادی"دا ڕاگەیاند، کە ئامانج لێی یاوەریکردنی کەشتییە بازرگانییەکانە لەکاتی بەزاندنی گەرووی هورمز لەژێر ڕۆشنایی زیادبوونی هەڕەشەکاندا. لە چوارچێوەی ئەو ئۆپەراسیۆنانەدا، واشنتۆن وێرانکردن و نوقمکردنی نێوان 6 بۆ 7 بەلەمی بچووکی ئێرانی لە ناو گەرووەکەدا ڕاگەیاند.
شایانی باسە ئێران لە مانگی شوباتی ڕابردووەوە داخستنی بەرفراوانی گەرووەکەی ڕاگەیاند و هەر دەستێوەردانێکی ئەمریکی لە ناوچەکەدا بە پێشێلکردنی ئاگربەست دەزانێت، هەروەها تاران نەخشەیەکی نوێی ئەو ناوچەیەی بڵاوکردووەتەوە کە بانگەشەی کۆنترۆڵکردنی دەکات.
بەپێی نەخشەکە، ئەم ناوچەیە لە ڕۆژئاواوە لە هێڵێکەوە دەست پێدەکات کە لە نێوان خاڵی ڕۆژئاوای دوورگەی قشمی ئێران و میرنشینی ئوم ئەلقوین لە ئیمارات درێژ دەبێتەوە، لە کاتێکدا بەرەو ڕۆژهەڵات درێژ دەبێتەوە تا هێڵێک کە جەبەل موبارەک لە ئێران و میرنشینی فوجەیرە لە ئیمارات بەیەکەوە دەبەستێتەوە. تا ئێستا ڕوون نییە کە ئایا هیچ گۆڕانکارییەکی ڕاستەقینە لە سنوورەکانی ئەو ناوچەیەدا ڕوویداوە کە سوپای پاسدارانی ئێران بانگەشەی بۆ دەکات کە لە ژێر دەسەڵاتیدایە، یان سروشتی ئەو گۆڕانکاریانە چییە.
